- Beleidsthema
-
Beargumentering
Onder invloed van diverse maatschappelijke-, demografische-, sociaal-culturele en sociaaleconomische ontwikkelingen is de vraag naar mogelijkheden voor sportbeoefening sterk veranderd. Daarnaast hebben ontwikkelingen in de sport geleid tot een aanpassing van het aanbod op de wensen van de sportende consument (breder gebruik), van regisserende overheden (gezondheid bevorderen) en van de sportbonden en -koepels (beter en veiliger). Hoewel commerciële aanbieders van sport hierin een rol spelen, blijft de gemeentelijke overheid de belangrijkste partner wanneer het gaat om het waarborgen van laagdrempelig toegang tot algemene voorzieningen met een sociaal maatschappelijke functie, zoals sportaccommodaties.
Voorzieningen met een sociaal maatschappelijke functie hebben doorgaans te kampen met hoge kosten en slechts beperkte directe opbrengsten. Hierdoor is het realiseren van een kostendekkende exploitatie voor deze voorzieningen niet mogelijk. Echter, de indirecte en niet kwantificeerbare opbrengsten, die met name betrekking hebben op volksgezondheid, integratie en sociale cohesie, zijn van zeer groot belang. Hierdoor weegt het maatschappelijk rendement in het algemeen ruimschoots op tegen de financiële kosten die gepaard gaan met de uitvoering van gemeentelijk accommodatiebeleid.
Om deze reden zal het stimuleren en faciliteren van sportbeoefening onlosmakelijk verbonden blijven met gemeentelijke kerntaken. De wijze waarop hier invulling aan gegeven wordt verschilt per gemeente aanzienlijk, hetgeen voornamelijk veroorzaakt wordt door historische achtergronden. Hierdoor bestaat er onder gemeenten steeds meer behoefte aan het harmoniseren, actualiseren en herschikken van beleid om een hoger maatschappelijk rendement en een betere kosten-baten verhouding te realiseren in de exploitatie van sportaccommodaties. Multifunctionele accommodaties, clustervorming, publiek-private samenwerkingsverbanden en de vorming van brede scholen zijn enkele voorbeelden van mogelijkheden die gemeenten aangrijpen om te komen tot een beter maatschappelijk rendement in combinatie met kostenbeheersing.
Deze mogelijkheden worden pas optimaal ontwikkeld wanneer er van uit een breder en strategisch kader wordt gekeken naar stedelijke ontwikkelingen op het gebied van bevolkingsomvang en opbouw, planvorming inzake inbreidings- of uitbreidingslocaties binnen de gemeente en de ontwikkelingen binnen sport(gezondheids)participatie.
Vanzelfsprekend
bestaan er hierbij raakvlakken met overige gemeentelijke beleidsvelden zoals ruimtelijke ordening, cultuur, welzijn, economische zaken en onderwijs. Een integrale werkwijze bij het tot stand komen van sportaccommodatiebeleid is dus van belang, maar tegelijkertijd dient met sportaccommodatiebeleid duurzaam voldaan te worden aan de behoeften van de lokale bevolking, zowel qua omvang van het aanbod als de kwaliteit daarvan.
Bron: Masterplan sportaccommodaties, gemeente Zwolle (Hopman Andres Consultants B.V., 2009)
-
Doelstellingen
Het bouwen van een sportaccommodatie is uiteraard geen doel op zich. Sportaccommodaties zijn faciliteiten om ‘hogere’ beleidsdoelen na te streven.
Enkele voorbeelden:
• Samenvattend: sport is het cement van de samenleving. Gemeenten stimuleren daarom sportdeelname en sportief bewegen door hun inwoners. Dit doen zij onder meer door sportaccommodaties aan te bieden en private aanbieders van accommodaties en activiteiten te faciliteren.
(Gemeente Leeuwarden, 2005)
• Wij streven naar een intensief en multifunctioneel gebruik van binnen- en buiten(sport)voorzieningen omdat dit het draagvlak voor een accommodatie vergroot. Bovendien levert dit een hogere bezetting en een betere exploitatie op. Om deze ambitie te realiseren zetten wij in op de volgende aanpak:
Waar mogelijk streven wij bij de binnensportaccommodaties naar schaalvergroting om zodoende de gebruiksmogelijkheden te ver ruimen. Wij denken hierbij aan een geleidelijke overstap van de beperkte schaal van de gymzalen naar een grotere sportzaal of sporthal. Hierbij verliezen wij het belang van gymzalen als een belangrijke voorziening voor onderwijs en jongeren in de buurt niet uit het oog. Concreet streven wij ernaar om de komende jaren in Bekkerveld een multifunctionele accommodatie inclusief sportzaal te realiseren. Nadrukkelijk willen wij de mogelijkheden nagaan van multifunctioneel gebruik van voorzieningen.
(Heerlen, 2008)
-
Toekomstvisie
De toekomstvisie van…
• Maastricht
De gemeente heeft besloten flink te investeren in een toekomstbestendige sportinfrastructuur van hoge kwaliteit. Het betreft hierbij een totaalpakket waarbij wordt geïnvesteerd in multifunctionele accommodaties (gebouwen én sportvoorzieningen), in het vitaliseren van de sportverenigingen, in professioneel beheer en toezicht én extra bewegingsstimuleringsactiviteiten. Het nieuwe beleid buitensport richt zich daarbij op de georganiseerde én de ongeorganiseerde sporter, op de (traditionele) sportverenigingen maar vooral ook op nieuwe gebruikers. Er zal nadrukkelijk worden ingezet op intensivering van de samenwerking met bestaande partners en het aangaan van nieuwe allianties. Via deze kwaliteitsimpuls wordt actief gekoerst op het bevorderen van de sportdeelname in de gemeente en het verbeteren van het verblijf- en vestigingsklimaat. Voor het onderhavige professioneel beheer en toezicht is, samen met partijen uit het veld, een model “Sportparkmanagement Maastricht” ontwikkeld waarvan de implementatie leidt tot een flinke verhoging van het serviceniveau, taakverlichting en financiële ontlasting bij de sportverenigingen alsook het doelmatig en efficiënt exploiteren van de accommodaties. (Gemeente Maastricht, 2008)
-
Monitoring en Evaluatie
Binnen het gemeentelijk sportbeleid is het monitoren en evalueren van (het gebruik van) accommodaties niet achterwege te laten. Uitgangspunt is de doelstelling ten aanzien van complexen en velden. Deze kunnen betrekking hebben op de accommodaties zelf, zoals de kwaliteit, de bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid voor elke inwoner. Maar ook op de vraag of accommodaties multifunctioneel inzetbaar zijn voor sport- en spelactiviteiten voor diverse doelgroepen en voor nieuwe vormen van sport en bewegen. Ook kunnen spreiding van accommodaties over de gemeente of de bouw van multifunctionele sportaccommodaties bij de school en in de wijk doelstellingen zijn. Ook regionale afstemming ten behoeve van bovenlokale sportaccommodaties (golfbanen, (subtropische)zwembaden, ijsbanen, multifunctionele stadions) en sportaanbod voor kleinere doelgroepen (bijvoorbeeld mensen met een beperking) vallen hieronder.
Zie voor meer informatie Monitoring- en Evaluatiewijzer Sport en Bewegen, thema 6 Sportaccommodaties.
-
Voorbeelden
Enkele voorbeelden van sportaccommodatiebeleidsregels:
• Sportaccommodaties leveren een belangrijke bijdrage aan de maatschappelijke infrastructuur. Gestreefd wordt naar en gewerkt aan het vergroten van het maatschappelijke rendement van sportaccommodaties
• De gemeente speelt een actieve rol bij het aanbieden en op een voldoende kwalitatief niveau in stand houden, vernieuwen en waar nodig uitbreiden van publieke basissportaccommodaties. Deze worden door de gemeente (mede) gefinancierd en/of de exploitatie daarvan gesubsidieerd (objectsubsidies).
• De gemeente bevordert, regisseert en faciliteert waar nodig en mogelijk private investeringen in sportaccommodaties.
• Kwaliteit van aanbod, sociale veiligheid, duurzaamheid, onderhoudsgevoeligheid, vandalismebestendigheid en verbetering van de bedrijfsvoering zijn belangrijke aandachtspunten en toetsstenen bij investeringen in sportaccommodaties, naast gebruikskwaliteit en afstemming op de behoefte.
• Toepassing van de kwaliteitsnormen van NOC*NSF geschiedt naar redelijkheid en binnen budgettaire randvoorwaarden. Sportvelden worden (volgens de normen van NOC*NSF) eens per 25 jaar gerenoveerd; de toplaag van een kunstgrasveld wordt in principe na 10 jaar vervangen. Het definitieve renovatiemoment of vervangingsmoment wordt vastgesteld op basis van statusinspecties.
(Gemeente Leeuwarden, 2005)
-
Samenwerkingspartners
• Sportbonden
• ISA-Sport
• Adviesbureaus
- Links
Buitenaccommodaties
disclaimer | copyright NISB
