Meedoen? JoinIn!
Sport kan de deur naar de samenleving open zetten: als je samen beweegt, wordt het ook in andere opzichten gemakkelijker om mee te doen in de maatschappij. Maar hoe verlagen we voor allochtone jongeren de drempel? In JoinIn, een Europees initiatief van NISB, slaan partners uit acht landen en regio’s de handen ineen. Het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen heeft op 11 november 2011 tijdens het TAFISA Wereldcongres in het Turkse Antalya een Innovation Award gekregen voor zijn inzet voor het internationale project Join In en het Nederlandse programma Meedoen Alle Jeugd door Sport. Join In is afgeleid van de successen van Meedoen in Nederland.
“Immigratie, dat kenden we in Ierland eigenlijk niet”, zegt Niamph Murphy, directeur van het Centrum voor Onderzoek naar Gezond Gedrag van het Waterford Institute of Technology in Ierland. “Een jaar of acht geleden kregen we te maken met instroom van migranten door de groei van onze economie. Onze sportvoorzieningen bleken voor hen niet zo toegankelijk. In Ierland worden bijvoorbeeld veel ingewikkelde gaelic sporten gespeeld: traditionele Ierse sporten zoals hurling. Ook drijft sport hier op vrijwilligers en die hebben weinig ervaring met migrantenjongeren. Ineens stonden we voor vraagstukken waarover we nooit hadden nagedacht.”
Ierland geïnspireerd door Meedoen
Het project JoinIn, waarin organisaties uit heel Europa zoeken naar manieren om meer migrantenjongeren aan het bewegen te krijgen, kwam voor Ierland als geroepen. In plaats van zelf het wiel te moeten uitvinden, kunnen de Ierse beleidsmakers voortbouwen op ervaringen in landen die al wat verder zijn. Meedoen Nederland hoort zeker bij die landen. Het project ‘Meedoen alle jeugd door sport’ is in ons land al vijf jaar zeer succesvol. Deelnemende sportverenigingen hebben hun ledenaantal met 27.000 zien toenemen. Onder hen zijn veel allochtone kinderen die anders de weg naar de georganiseerde sport niet gemakkelijk gevonden zouden hebben.
Het was dit succes dat NISB vorig jaar op het idee bracht voor een Europees project: hoe kunnen we leren van de ‘schoolvoorbeelden’ in andere landen? In januari ging met Europees subsidiegeld JoinIn van start. In anderhalf jaar tijd wordt een sociaal netwerk gebouwd van Europese beleidsmakers, onderzoekers en professionals die de maatschappelijke integratie van allochtone jongeren door sport willen verbeteren. Organisaties uit Nederland, Spanje, Wales, Noord-Ierland, Italië, Duitsland, Oostenrijk en Ierland doen mee. Een site - vergelijkbaar met Facebook - is in ontwikkeling, de beste voorbeelden worden geïnventariseerd en de sleutelfactoren tot wat werkt, op een rij gezet.
"Er zit echt schot in", vertelt Murphy, die onder meer werkt aan het formuleren van sleutelfactoren. “Het is interessant om te kijken wat bij de succesvolle projecten nou echt het verschil maakt. Dat lijken een stuk of negen factoren te zijn. Zoals een hele gemeenschap als vertrekpunt nemen, je doelgroep bij alle aspecten van de activiteit betrekken en op zoek gaan naar een geschikte locatie. Op het eerste gezicht ‘open deuren’, maar helemaal niet zo vanzelfsprekend als je het in de praktijk echt moet doen.”
Nationale bijeenkomsten
Rond de verzamelde kennis en ervaringen worden ook nationale bijeenkomsten georganiseerd. In Ierland was de eerste ontmoeting gepland op 5 oktober jl. “Het was de allereerste keer dat de verschillende Ierse sportorganisaties samenkwamen en dat er beleidsmakers bij waren”, zegt Murphy enthousiast. Het sociale netwerk van JoinIn diende als communicatiemiddel vooraf en na afloop. De vele sportvrijwilligers die op weekdagen gewoon moeten werken, kunnen achteraf online de beeldverslagen van de bijeenkomsten bekijken. “Misschien moeten we voor hen later nog aparte, regionale bijeenkomsten organiseren”, denkt Murphy hardop.
Football en hurling
Tony Watene van de Gaelic Athletic Association - zelf van Maori-afkomst - heeft sinds 2009 tot taak de betrokkenheid van allochtone jongeren bij traditionele Ierse sporten te vergroten. “Ruim een miljoen Ieren zijn aangesloten bij een van onze bonden, maar allochtone jongeren en hun ouders zien de sporten vooral als een blanke Ierse aangelegenheid. Football en hurling ziet er heel anders uit dan soccer (‘ons’ voetbal, red.) en hockey. Al staat onze deur open, allochtone ouders sturen hun kinderen niet snel naar zo’n onbekende sport. En het is best moeilijk om met ze in gesprek te komen. Goed nieuws is dat de provincie Cork nu als eerste een representatief provinciaal comité op ‘grassroots’-niveau heeft gekregen dat zich specifiek hiermee bezig houdt. Ik ga andere provincies langs om dat ook daar van de grond te krijgen. Het is goed te zien hoe andere Europese landen dit soort uitdagingen overwinnen. Mits het echt lééft, kan een Europees netwerk als JoinIn inspireren aparte, regionale bijeenkomsten organiseren”, denkt Murphy hardop.
Op eigen benen
Als JoinIn op 30 juni 2012 afloopt, moet een blijvende ontwikkeling op gang zijn gebracht. Het is de bedoeling dat het sociale netwerk http://www.sportin.nu/ dan op eigen benen staat en dat op de andere opbrengsten onder meer wordt voortgebouwd in het Europese netwerk Health Enhancing Physical Activities (HEPA). Murphy: “We staan niet aan het eind, maar juist aan het begin van een ontwikkeling.”
Over de grenzen
In veel landen staan er bij sport en bewegen nog muren tussen beleid, onderzoek en implementatie. Ook zijn gezondheid en leefbaarheid/participatie gescheiden werelden. Bij NISB komt dat allemaal samen. Die brede scope maakt het gemakkelijk om verbindingen te leggen. Dat is dan ook de rol die NISB als kenniscentrum in Europa wil vervullen. NISB heeft bijvoorbeeld op 11 en 12 oktober in Amsterdam het jaarcongres van het HEPA-netwerk georganiseerd onder het thema ‘Bridging the Gap between Science and Practice’. In 2013 mag NISB het wereldcongres van TAFISA (The Association For International Sport for All) verzorgen in Nederland. Verder is er internationale belangstelling voor succesvolle Nederlandse interventies zoals ‘Meedoen alle jeugd door sport’. Trainingen jongerenparticipatie trekken deelnemers uit heel Europa en kort voor de zomer liet ook een Maleisische delegatie zich door NISB bijpraten over de Nederlandse aanpak.
Dit artikel van Suzanne Visser is in iets andere vorm eerder geplaatst in het magazine In Beweging! van NISB (oktober 2011). Kijk ook online (op pagina 22 en 23) naar het verhaal achter Join In: http://www.nisb.nl/actueel/magazine-in-beweging-4.html
Voor meer informatie over JoinIn: Geeske van Asperen (projectleider NL), geeske.vanasperen@nisb.nl , tel 0318 - 49 09 00
Voor achtergrondinformatie over de TAFISA Awards: http://www.tafisa.de/images/stories/pdfs/Report-TAFISAAwardsScheme.pdf
Voor een abstract book van de onlangs gehouden HEPA-conferentie: http://www.nisb.nl/english/bridging-the-gap-.html
