Eén van de belangrijkste redenen om aandacht voor roken op het werk te hebben, is de overlast van tabaksrook. Tabaksrook is een kankerverwekkende stof en kan daarmee gerekend worden tot het gevaarlijk stoffenbeleid. Bij wet bent u dan ook verplicht werknemers een rookvrije werkomgeving aan te bieden. Stoppen met roken is niet makkelijk, maar wel mogelijk. 75% van de rokers wil stoppen. De kans op succes wordt groter als deze rokers hulp bij het stoppen gebruiken. Zonder hulp bij stoppen is 4-7% van de rokers nog steeds gestopt na een jaar. Met hulp stijgt dit percentage naar 7-24%, afhankelijk van de gebruikte hulp. Een combinatie van farmacologische hulp en gedragsmatige ondersteuning geeft de grootste kans op succes. 

Contactpersoon Stivoro: Renate Spruijt, T. (070) 3120431, E. rspruijt@stivoro.nl

• Belang van minder Roken

  Er zijn diverse redenen om aandacht te hebben voor roken binnen uw organisatie:

  • tabaksrook is kankerverwekkend;
  • sinds 1 januari 2004 hebben werknemers recht op een rookvrije werkplek bepaald bij een wijziging in de Tabakswet;
  • per 1 juli 2008 geldt een rookvrije werkplek ook voor medewerkers in de horeca, cultuur-, evenementen en sportsector, zie http://www.horecarookvrij.nl/;
  • werkgevers moeten zorg dragen dat werknemers niet blootgesteld worden aan tabaksrook op het werk.
  • rokers verzuimen gemiddeld 1,5 dag meer dan niet-rokende werknemers. Ondersteuning van stoppen met roken loont dus voor een werkgever.

• Stappen voor minder Roken
  • 1 Draagvlak

    Om weerstand van rokers te voorkomen, is het aan te bevelen over ‘tabaksrook als arbeidsrisico’ te communiceren. Tabaksrook moet hierbij beschouwd worden als een gevaarlijke stof waaraan blootstelling voorkomen dient te worden.

    De Tabakswet is een goede stok achter de deur voor het rookbeleid:

    • bekijk in hoeverre uw organisatie al voldoet aan de Tabakswet. Hiervoor is een online quickscan van STIVORO beschikbaar;
    • informeer werknemers over de Tabakswet;
    • communiceer wat de organisatie doet rondom roken en werk op dit moment en wat de gewenste plannen zijn.

    
    

  • 2 Structuur

    Stel in het rookbeleid tabaksrook als gevaarlijke stof centraal. Het gaat niet om stigmatisering van rokers, maar om het voorkomen van gezondheidsproblemen door blootstelling aan tabaksrook.

    Dit houdt in dat:

    • tabaksrook meegaat in de Risico Inventarisatie & Evaluatie; 
    • regels rondom roken en werk duidelijk zijn voor medewerkers, bijvoorbeeld als onderdeel van het huisreglement inclusief een beschrijving van sancties;
    • als er rookruimtes zijn (dit is niet verplicht), zorgen voor een goede ventilatie en afzuiging.

    
    

  • 3 Behoefte analyse

    Nu er een wettelijk recht is op een rookvrije werkplek is er minder noodzaak voor het achterhalen hoe medewerkers tegen roken op het werk aankijken.

    Wat u wel kunt nagaan is:

    • is er overlast vanuit rookruimtes of andere plaatsen die aangewezen zijn als rookplek;
    • bij overlast van tabaksrook: zijn er suggesties voor andere rookruimtes;
    • valt vanuit de aard van het bedrijf (zoals chemische industrie) een geheel rookvrij bedrijf te overwegen? Dat wil zeggen: er mag nergens meer gerookt worden;
    • kunnen we als bedrijf stoppen met ondersteuning aan roken bieden? Bijvoorbeeld vanuit een breder gezondheidsbeleid.

     

    Het is aan te bevelen het onderwerp roken mee te nemen in een bredere analyse rondom gezondheid en leefstijl. Alleen een vragenlijst over roken kan te veel van het goede zijn. En te sterk de nadruk op roken leggen, waardoor rokers zich op een verkeerde manier aangesproken voelen. Een algemeen agendapunt op het werkoverleg over ‘arbeidsomstandigheden’ biedt medewerkers en leidinggevenden de ruimte om overlast door rook aan te kaarten.
    

  • 4 Plan van aanpak

    Het plan van aanpak kan gericht zijn op:

    • rookvrije werkomgeving;
    • aanbieden van ondersteuning om te stoppen met roken op vrijwillige basis.

     

    Naast een rookvrije werkomgeving volgend uit de Tabakswet, kunnen werkgevers rokers ondersteuning bieden bij het stoppen met roken. Als roken onderdeel uitmaakt van het plan van aanpak arbeidsomstandigheden (Arbowet), mogen werkgevers onbelast een cursus stoppen met roken  aanbieden of vergoeden.

    Informeer ook naar mogelijkheden binnen (collectieve) zorgverzekeringen. En omdat u uw geld maar één keer kunt uitgeven is er een overzicht van effectief gebleken hulpmiddelen.

  • 5 Actie

    De start van het rookbeleid begint met:

    • communicatie over rookbeleid, de regels en wat u als organisatie doet rondom een rookvrije werkplek;
    • informatie over de mogelijkheden om te stoppen met roken vanuit het bedrijf en via andere organisaties.

    
    

  • 6 Evaluatie

    In deze fase verkent u of er sprake is van een effectief rookbeleid:

    • er zijn duidelijke afspraken waar binnen het gebouw (rookruimtes) of daarbuiten (zoals binnentuin, abri) gerookt mag worden;
    • deze ruimtes/locaties staan duidelijk aangegeven;
    • het beleid is ook duidelijk in wat de sancties zijn als er toch gerookt wordt op daarvoor niet bestemde plaatsen;
    • de afspraken binnen het beleid worden nageleefd door zowel medewerkers, management als directie;
    • het is voor werknemers bekend dat het bedrijf cursussen aanbiedt om te stoppen met roken.

    
    

  • 7 Borging

    Om de aandacht voor roken en werk vast te houden, is herhaaldelijke aandacht nodig:

    • communiceer jaarlijks over het rookbeleid;
    • stel afspraken waar nodig bij;
    • organiseer jaarlijks een gezondheidsweek of –plein waarbij roken één van de thema’s is;
    • maak gebruik van materiaal uit publiekscampagnes in het bedrijf, zoals posters en brochures.

     

    Een andere insteek kan soms verfrissend werken om de aandacht te krijgen. Beweging kan zo’n ingang zijn:

    • beweegprogramma’s dragen niet alleen bij aan het verbeteren van de conditie, het voorkomen van overgewicht en beter omgaan met spanningen, het helpt ook bij stoppen met roken. Door bewegen neemt de trek in sigaretten af. Ook de ontwenningsverschijnselen worden minder. Dit blijkt uit internationaal onderzoek;
    • en voor de verstokte rokers: een frisse neus halen tijdens de lunchpauze kan prima gecombineerd worden met het roken van een sigaret. Op deze manier is er geen overlast voor collega’s. En de rokende collega komt aan lichaamsbeweging toe.

• Tips en Tools
  • Factsheet Waarom stoppen met roken op de werkvloer

    Roken op het werk kost geld. De wettelijke invoering van de rookvrije werkplek op 1 januari 2004 heeft ertoe geleid dat rokers het werk moeten verlaten om te kunnen roken in een rookruimte of buiten het gebouw. Hierdoor is de rooktijd van werknemers zichtbaar geworden. Lees in deze factsheet van Stivoro de gevolgen van rookgedrag voor de bedrijfsvoering.

  • Productaanbod 2010 Stivoro

    Bekijk in deze uitgave het productaanbod 2010 'Stoppen met Roken voor bedrijven' van Stivoro.

  • Succesvol stoppen met roken
    Stoppen met roken is niet makkelijk, maar wel mogelijk. 75% van de rokers wil stoppen. De kans op succes wordt groter als deze rokers hulp bij het stoppen gebruiken. Zonder hulp bij stoppen is 4-7% van de rokers nog steeds gestopt na een jaar. Met hulp stijgt dit percentage naar 7-24%, afhankelijk van de gebruikte hulp. Een combinatie van farmacologische hulp en gedragsmatige ondersteuning geeft de grootste kans op succes. STIVORO heeft op haar site alle informatie over hulp bij het stoppen op een rij gezet (wat of wie helpt u?). Er is veel mogelijk, variërend van StopMail, Telefonische Coaching tot een interactief zelfhulpprogramma onder de naam de StopSite. Rokers kunnen op de website van STIVORO ook de Hulpmiddelenwijzer invullen. Deze wijzer, gebaseerd op de klinische richtlijn 'Behandeling van tabaksverslaving' van het CBO, is een digitaal instrument dat rokers helpt bij het vinden van werkzame hulp bij stoppen die het beste bij hen past.    

  • Online check rookbeleid

    De online Company Health Check van MOVE EU geeft u direct inzicht in uw beleid rondom bewegen, roken, voeding en mentale gezondheid. U krijgt tips om het beleid te verbeteren.

  • Quickscan Tabakswet

    Ga bij STIVORO na in hoeverre uw organisatie al voldoet aan de Tabakswet. U krijgt gelijk online de stand van zaken.

  • In 7 stappen rookvrij aan het werk

    Met praktische informatie over hoe de 7 stappen ingevuld kunnen worden. De informatie is van voor de Tabakswet.

  • In 7 stappen naar rookbeleid en rookregels

    Centrum GBW / Cicon (nu NIGZ) hebben het 7-stappenplan rondom roken en werk uitgewerkt.

  • Tips voor roken in de gezondheidsweek

    In de gezondheidsweek zijn verschillende manieren mogelijk om roken onder de aandacht te brengen:

    • maak werknemers bewust met het thema 'rook eens wat anders'. Hierbij hoort het inhuren van een viskraam met gerookte makreel en andere vis;
    • maak werknemers bewust door de longinhoud te meten.

     

• Praktijkvoorbeeld

  Bedrijven en instellingen met een goed werkend rookbeleid aan het woord.
  	"Als zij kunnen stoppen, kan jij het ook!"

  Veel organisaties hebben ervaring met het invoeren van rookbeleid. Stivoro laat op hun website bedrijven en organisaties aan het woord met een goed werkend rookbeleid.

• Artikelen en Links
  • Roken.nl

    Website over stoppen met roken.

  • RIVM: leefstijl en arbeid in balans

    Een literatuuronderzoek naar de invloed van leefstijlfactoren en (sub)cultuur op gezondheid, ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en productiviteit.
    

  • STIVORO

    STIVORO biedt informatie over Rookbeleid en de Tabakswet, met informatie voor werknemers, werkgevers, praktijkvoorbeelden en actuele links.

  • Aan roken toe te schrijven productiviteitskosten

    Een wetenschappelijk overzichtsartikel van het RIVM met cijfermateriaal over wat roken het bedrijfsleven kost.

  • Roken en weken vanuit veiligheidsoogpunt

    Een artikel met tips voor rookbeleid, praktijkvoorbeelden en een systematische aanpak.

  • Een rookvrij leven

    http://www.eenrookvrijleven.nl/ biedt informatie over gezondheidseffect van roken en 50 effectieve stoppen met roken hulpmiddelen. De website is een initiatief van Menzis in samenwerking met prof. dr. Ivan Wolffers, hoogleraar gezondheid en cultuur VU Amsterdam.

  • Praktijkgerichte antwoorden op bedrijfsvraagstukken over (alcohol en) roken

    Mevrouw C.J. van Capelleveen heeft voor ZIBB.nl een document geschreven waarin praktijkgerichte antwoorden staan op bedrijfsvraagstukken.
    

• FAQ
  • Wat zijn financiële gevolgen van roken voor het werk?

    Die zijn onder meer:

    • verzuimkosten: rokers verzuimen gemiddeld 1,5 dag langer dan niet-rokers;
    • schoonmaakkosten van rookruimtes, asbakken voor de deur en onvoorziene kosten als medewerkers stiekem roken in daarvoor niet-bestemde ruimtes;
    • niet-productief: rokers nemen gemiddeld vaker een pauze om te roken.

     

    Uit onderzoek blijkt dat roken de Nederlandse werkgever gemiddeld 105 euro per rokende werknemer per jaar kost (cijfers 1999).
    

  • Hoeveel werknemers roken er gemiddeld?

    STIVORO houdt bij hoeveel Nederlanders er roken. In 2007 rookte:

    • 28% van alle volwassenen (15 jaar en ouder)
    • 22% van de jongeren (10 tot en met 19 jaar)
    • 31% van de mannen
    • 25% van de vrouwen

     

    U kunt ervan uitgaan dat ongeveer 1 op de 4 mensen in uw organisatie rookt, waaronder iets meer mannen dan vrouwen. Het percentage rokende volwassenen is beduidend lager bij 65-plussers.

  • Kunnen werknemers een klacht indienen over roken en werk?

    Ja, dit kan bij de Voedsel en Waren Autoriteit. Deze autoriteit controleert op de naleving van de Tabakswet. Bij overtredingen of klachten kunnen werknemers de Warenklachtenlijn van de VWA bellen op het telefoonnummer: 0800- 0488 (gratis, 7 dagen/24 uur bereikbaar) of een klachtenformulier indienen.

  • Staat uw vraag er niet bij?

    Staat uw vraag er niet bij? Geef deze aan ons door via werk@nisb.nl.