BRAVO-kompas

Contactpersoon
Peter-Jan Mol
peter-jan.mol@nisb.nl
Peter-Jan Mol

meer Bewegen

Door te bewegen voelen medewerkers zich fitter, herstellen ze eerder van kwaaltjes en kunnen ze het werk fysiek en ook mentaal beter aan, met minder uitval tot gevolg. Bewegen draagt dus bij aan vitale werknemers en daarmee aan een vitaal bedrijf.

  • Belang van meer Bewegen

    Het verband tussen bewegen en vitaliteit is sterk. Na roken is te weinig bewegen de grootste risicofactor voor het ontstaan van hart- en vaatziekten. Te weinig beweging leidt ook tot klachten aan het bewegingsapparaat en tot een vergroot risico op obesitas .

    Naast verzuim, zijn er andere redenen om bewegen via het werk te stimuleren. Samen bewegen en sporten kan een positief effect hebben op de communicatie en samenwerking in uw organisatie: medewerkers komen op een andere manier met elkaar in contact. Directie en managers die meedoen aan beweegactiviteiten vergroten de kans op geloofwaardigheid en animo voor het beleid. Hun deelname kan ook een mogelijk (gevoelde) afstand tussen leiding en medewerkers verkleinen.

    Bewegen is verder een aansprekend en aantrekkelijk thema om mee te beginnen binnen uw organisatie: het is concreet, zichtbaar en positief ( van dit leefstijlthema mag je altijd meer!). Dit geldt ook voor externen, uw klanten, relaties en toekomstige werknemers: u profileert uw organisatie als ‘sportief’ bedrijf dat aan de vitaliteit van medewerkers werkt.

    Een breed aanbod van activiteiten is beschikbaar en kan ook redelijk snel en laagdrempelig bijdragen aan meer bewegen via het werk. Voor een aantal van deze activiteiten bestaan fiscale mogelijkheden: fietsen naar het werk, bedrijfsfitness, medische check-up en stoelmassage 

  • Stappen voor meer Bewegen
    • 1 Draagvlak

      Inventariseer in uw organisatie bestaande activiteiten die bewegen stimuleren. Denk daarbij aan personeelsuitjes, woon-werkverkeer en de niet-georganiseerde activiteiten zoals wandelen tijdens de lunch, het gebruik van de fiets op het bedrijfsterrein, trapgebruik en de in het werk ingebouwde ‘loopjes’ naar printer of koffieautomaat.

      Laat de wat-eet-en-beweeg-ik bus een bezoek brengen aan uw bedrijf. Deskundige begeleiders ‘lichten’ uw personeel door op hun voedings- en beweegpatroon en geven ter plekke advies over gezonder leven. Een bezoek aan de bus is vaak een eyeopener en een manier om aandacht voor meer bewegen te krijgen. Een terugkoppeling van de resultaten op organisatieniveau biedt mogelijkheden om de directie inzicht te verschaffen in de vitaliteit van het personeel.

      Maak gebruik van resultaten uit onderzoek (zie artikel en links), zoals over de relatie bewegen en gezondheid of juist verzuim, om op een andere manier aandacht voor bewegen te krijgen.

      Breng de kosten en baten voor uw organisatie in kaart om het management te overtuigen aan de slag te gaan met beweegbeleid. Een instrument hiervoor is de ROI fit©.

      De folder Meer bewegen kan u bedrijf winst opleveren biedt handige informatie. De informatie is ook voor het MKB uitgewerkt.

    • 2 Structuur

      Een werkgroep of projectteam met vertegenwoordiging binnen alle geledingen kan via het 7-stappenplan systematisch een beweegbeleid invoeren. Kijk of er al een dergelijke structuur (stap 2) is die aan de voorwaarden van een werkgroep voldoet.

    • 3 Behoefte analyse

      Het hebben van een beweegaanbod en dit bekendmaken zijn niet de enige succesfactoren. Soms sluit het aanbod niet aan bij de wensen van medewerkers. Of is de beleving dat dit weer ‘iets vanuit de top is’. En juist de zogenoemde inactieve medewerkers die niet voldoen aan de beweegnorm en diverse redenen hebben om niet te (hoeven) bewegen, zijn vaak het moeilijkst te betrekken. 

      Om hier inzicht in te krijgen, is het goed om medewerkers naar hun wensen en behoefte te vragen. Aangevuld met concrete suggesties om genoemde ideeën via het werk vorm te geven.

      Het uitvoeren van een behoefteanalyse kan op diverse manieren (stap 3), zoals in de vorm van een vragenlijstonderzoek of het organiseren van focusgroepen. NISB Werk kan u hierin ondersteunen.

    • 4 Plan van aanpak

      De resultaten van de behoefte analyse bieden een startpunt voor het beweegbeleid. Een algemene tip voor het plan van aanpak: houd het aanbod van beweegactiviteiten breed, zodat er voor ieder wat wils is.

      Uit de behoefteanalyse komt vaak naar voren dat niet iedereen van bedrijfsfitness houdt of dit fysiek aan kan. Zorg ook voor laagdrempelige activiteiten die eenvoudig tijdens, voorafgaand of na het werk mogelijk zijn. Dit vergroot het animo om mee te doen.

      NISB adviseert de volgende laagdrempelige beweegactiviteiten die relatief eenvoudig in te voeren zijn en die volgens TNO onderzoek de mate van bewegen positief en effectief stimuleren:


      1. Lunchwandelen

      Lunchwandelen nodigt werknemers op een creatieve manier uit tot meer bewegen. Het is niet duur en kost weinig inspanning. Lunchwandelen is goed te combineren met aandacht voor gezonde voeding en ontspanning.

      2. Fietsen Scoort

      Fietsen Scoort is een innovatief programma dat werknemers stimuleert tot het gebruik van de fiets als vervoermiddel. Voor de werkgever is er een fiscaal voordeel.

      3. Coach methode 

      Coach is een wetenschappelijk onderbouwde methode die beweging inbouwt in het dagelijks (werk)leven. Coach biedt individuele programma’s op maat aan werknemers die vanuit gezondheidsoverwegingen meer moeten bewegen.

      4. Bedrijfssport 

      Bedrijfssport zoekt voor u een passend en professioneel aanbod dat aansluit op de vraag naar ondersteuning bij sport- en beweegactiviteiten.

    • 5 Actie

      Wat binnen uw organisatie gebeurt aan beweging en sport is punt één. Of alle medewerkers op de hoogte zijn van deze activiteiten is punt twee. Communiceer over de aandacht voor bewegen en gezondheid binnen uw organisatie. Maak gebruik van bestaande informatiekanalen of ga aan de slag met nieuwe media. Laat medewerkers aan het woord over hun beweegervaringen, publiceer data van beweegevenementen en rapporteer met foto’s over deelname aan activiteiten.

      Biedt ondersteuning en faciliteiten om belovende initiatieven tot bloei te laten komen. Betrek hierbij enthousiaste mensen, de zogenaamde ‘aanjagers’. Op deze manier ontstaat er een ‘cultuur’ die ook de minder sportieve collega’s wat meer aan beweging kan laten doen.

      Naast extra activiteiten rondom beweging is het goed te kijken of het werk zelf meer ‘bewegingsrijk’ gemaakt kan worden. Bijvoorbeeld door een andere indeling van werkruimtes, het gebruik van zitballen en sta-zit tafels of door bepaalde voorzieningen op loopafstand te plaatsen (printers, kopieermachine, watertank of koffieautomaat).

      Beweging is ook vaak via de inrichting en de omgeving van het gebouw te bevorderen. Bijvoorbeeld door duidelijk te markeren waar de trap zich bevindt en het trapgebruik te stimuleren door het trappenhuis aantrekkelijker te maken met voetstappen of teksten op de muur die naar de trap toe leiden, muziek, planten of kunst. Op deze manier gaan medewerkers ongemerkt meer bewegen. Dit is een strategie om ook de minder actieve werknemer in beweging te krijgen.

    • 6 Evaluatie

      Bij beweegbeleid kunt u kijken naar maatstaven als:

      • deelname aan de diverse activiteiten, ook over lange tijd gezien. Met andere woorden: blijft er animo bestaan of hebben activiteiten nieuwe impulsen of marketing nodig;
      • ervaringen van deelnemers: wat is positief, wat behoeft verbetering?
      • visie van directie/management: wat vinden zij van beweegbeleid tot nu toe? Hebben ze suggesties;
      • wat vindt het projectteam zelf?

       

      Er zijn diverse manieren om deze maatstaven te achterhalen, zoals een vragenlijstonderzoek of focusgroep. NISB Werk kan u met diverse methodieken ondersteunen in het houden van een evaluatie.

      Op langere termijn is het mogelijk verbanden tussen beweegbeleid en maatstaven als ziekteverzuim te achterhalen. Dit vraagt wel een gedegen registratie van zowel verzuimcijfers, de reden van verzuim en de mogelijkheid dit te koppelen aan mate van activiteit van werknemers. Deze registratie is niet altijd eenvoudig te realiseren.

    • 7 Borging

      Aandacht voor bewegen kunt u op diverse manieren verankeren binnen uw organisatie:

      • in het woon-werkverkeerbeleid meer aandacht schenken aan het stimuleren van fietsen naar het werk, gebruiken van OV en het gebruiken van een vouwfiets bij leaseauto’s, met tips voor parkeren buiten het centrum van steden. 
      • in de Risicio Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) niet-bewegen als arbeidsrisico opnemen: waar zitten mogelijkheden om meer bewegen in het werk in te bouwen? Te denken valt aan de inrichting van de werkomgeving en het takenpakket. In de werkomgeving: printers en koffieautomaten in een aparte ruimte, gebruik van hoog-laag werktafels en de trap profileren met uitnodigende kleuren, teksten op de muur of de vloer, kunst en planten in trappenhuis.
      • jaarlijks terugkerende sponsoring van beweegevenementen, zoals hardloopwedstrijden, bedrijfscompetities en landelijke wandel- en fietstochten.
      • in het beleid meer aandacht besteden aan gezond vergaderen. Dit kan door naar buiten te gaan (in kleine aantallen), te vergaderen aan een zit-sta tafel of meerdere zitballen in de vergaderruimte te plaatsen.

       

  • Tips en Tools
  • Praktijkvoorbeeld
    Goede praktijkvoorbeelden van gezond ondernemen
    logo Move EU "Wat bedrijven beweegt"

    Naast werving van gezond personeel volgen steeds meer bedrijven ook een andere strategie om vitaal te blijven: gezond ondernemen. Een brochure met goede praktijkvoorbeelden van gezond ondernemen.

    Artikel Fortis: BRAVO een gezonde leefstijl
    Logo Fortis "Fortis zet gezondheidsmanagement op de kaart."

    Meer moeten presteren, een hoger lichaamsgewicht en een hogere gemiddelde leeftijd van de bankmedewerker. Fortis Bank gaat deze bedreigingen met succes te lijf. Lees het artikel...

    Artikel Fortis: Leefstijlkenmerken en verzuim in de banksector
    Logo Fortis

    Bij Fortis is bewegen een van de pijlers van het BRAVO-beleid. Een analyse tussen de leefstijl van de medewerkers en hun verzuimgedrag vormt de basis van het beleid. Lees het artikel...

    Fit op de Rit met BGZ wegvervoer
    chauffeur achter het stuur "Luchtige en humoristische manier van campagne voeren"

    In de vervoersbranche wordt veel werktijd achter het stuur doorgebracht. Hierdoor is er vaak sprake van een gebrek aan beweging. Door het project ‘Fit op de Rit’ worden werknemers van BGZ Wegvervoer middels een leefstijlprogramma gestimuleerd hun fitheid te vergroten en overgewicht te verminderen.

    Online fittests, fitpleinen met health checks, workshops gezonde voeding en bewegen hebben bijgedragen aan een vergroting van het bewustzijn. Het enthousiasme onder de deelnemers was erg groot (15.000 chauffeurs hebben een fittest gedaan). Medewerkers die onvoldoende scoorden op de medische tests is een Fitcoach aangeboden. De Fitcoach begeleidde hen gedurende 4 maanden richting een gezondere leefstijl. Werknemers met obesitas is een individueel begeleid traject aangeboden onder leiding van een gespecialiseerde arts.

    Dankzij de campagne is het onderwerp nu op de agenda gezet in de gehele branche. BGZ geeft op dit moment een vervolg aan de campagne. Nog een succesfactor van het ‘Fit op de Rit!’-project is de luchtige en humoristische manier waarop de campagne is vormgegeven, zie hiervoor ook: www.fitopderit.nl.

    Feeling Good met BOVAG
    logo BOVAG "Beweging wordt vanuit directie gestimuleerd"

    Door middel van testen, activiteiten en adviezen worden werknemers van BOVAG gestimuleerd om meer aan hun fitheid te doen. Allereerst wordt gestreefd naar een beter bewustzijn onder de werknemers over hun eigen fitheid en gezondheid. Daarna worden mogelijkheden aangereikt om deze te verbeteren.

    Bij BOVAG zijn onder meer fitheidstesten afgenomen, workshops gehouden en is persoonlijk voedingsadvies afgegeven. Hierdoor is ook het bewustzijn over het belang van fitheid en gezondheid onder de werknemers vergroot.

    Beweging wordt bij BOVAG vanuit de directie gestimuleerd. De directie organiseert zelf activiteiten op het gebied van hardlopen. Dit heeft een positief effect op de deelname van andere werknemers.

    GfK: fysiek actieve en gezonde medewerkers
    volleyballers in actie "Vind niet zelf opnieuw het wiel uit"

    Bij GfK worden door het jaar heen diverse activiteiten op het gebied van sporten en bewegen georganiseerd. Doel is om zorg te dragen voor fysiek actieve en gezonde medewerkers. Er wordt geprobeerd voor ieder wat wils te organiseren, zodat de medewerkers tevreden zijn en het idee hebben dat de werkgever aandacht aan hen besteed.

    Om sporten en bewegen te stimuleren kunnen medewerkers korting krijgen op een abonnement bij het fitnesscentrum (Multifit) in de omgeving. GfK verstrekt haar medewerkers een korting van 40% op de diverse pakketten die deze organisatie sporters biedt. Voorts worden medewerkers in de gelegenheid gesteld om deel te nemen aan het fietsproject van Nationale fietsprojecten. Medewerkers die niet willen sporten worden gestimuleerd om als supporter mee te gaan naar evenementen, om op die manier de binding te vergroten en toch kennis te maken met de verschillende beweeg- en sportactiviteiten.

    Resultaten die aan de activiteiten zijn toe te schrijven, zijn onder andere meer onderlinge contacten, meer tevreden medewerkers, meer gemotiveerde medewerkers en meer gezonde medewerkers (ziekteverzuim 2-3%). Een succesfactor voor het creëren van draagvlak bij GfK is dat de directie zelf ook erg sportief is. Een belangrijke tip van GfK is om niet zelf het wiel opnieuw uit te vinden, maar om ook te kijken naar wat andere bedrijven reeds doen.

  • Artikelen en Links
  • FAQ
    • Wanneer bewegen medewerkers voldoende?

      Minimaal vijf dagen per week 30 minuten matig intensief bewegen draagt bij aan het in stand houden van een basisconditie en daarmee de gezondheid. Dit is de zogenoemde Beweegnorm.

      Het nemen van de trap, lunchwandelen, met de fiets naar het werk of wat verder lopen naar de printer, watertank of het koffieautomaat dragen dus op eenvoudige wijze bij aan het halen van de Beweegnorm.

      Voor het verbeteren van de conditie van het hart- en vaatstelsel, is intensievere beweging en sport nodig: drie maal per week tenminste 20 minuten intensieve lichaamsbeweging (zoals bij sporten). Dit is de zogenoemde Fitnorm.

      Lees meer over de Beweegnorm en de Fitnorm.

    • Zijn er richtlijnen voor bedrijven over werk en bewegen?

      Voor bedrijven heeft TNO aanbevelingen opgesteld over de hoeveelheid gewenste beweging in het werk die bijdragen aan de gezondheid van medewerkers. Samengevat zijn de belangrijkste aanwijzigen vant dit Engelstalig wetenschappelijk artikel:

      • stimuleer medewerkers minimaal 30 minuten (tenminste matig intensief) tijdens werk, lunchpauze en of woon-werkverkeer te bewegen;
      • voorkom dat medewerkers langer dan maximaal 1 uur aaneengesloten staan tijdens het werk. Op een werkdag gezien, is het aan te bevelen niet langer dan 4 uur per dag te staan;
      • hanteer de regel dat medewerkers maximaal 2 uur aaneengesloten zittend werk verrichten;
      • het nemen van de trap, lunchwandelen, met de fiets naar het werk of lopen naar de printer of het koffieapparaat dragen dus op eenvoudige wijze bij aan het halen van de Beweegnorm. Verder stimuleert het gebruik van hoog-laag tafels het afwisselen van houding: medewerkers kunnen zelf bepalen of ze dan staand of zittend werken.

       

      Download de aanbevelingen van TNO

    • In mijn bedrijf wordt al voldoende bewogen. Waarom nog meer stimuleren?

      Vaak zijn de bewegingen die werknemers tijdens hun werk doen eenzijdig, belastend of langdurig, met alle kans op uitval door rug- en RSI-klachten.

    • Zijn er fiscale voordelen bij het opzetten van een beweegbeleid?

      Ja, deze zijn er! De belastingdienst biedt fiscale voordelen aan bij:

      Fiets van de zaak 

      Dit geldt voor de fiets zelf, voor stalling van de fiets en vergoedingen voor fietsmateriaal, zoals regenkleding en reparaties.

      Bedrijfsfitness
      Het aanbieden of vergoeden van bedrijfsfitness is onder een aantal voorwaarden onbelast. Een belangrijke voorwaarde is dat het onder deskundige begeleiding plaatsvindt.

      Actief bedrijfsuitje 

      Een gezamenlijke activiteit waaraan minstens driekwart van uw personeel kan deelnemen geeft vrijstelling van belasting. Open link voor ideeën bedrijfsuitje.

      Medische check up
      U krijgt belastingvrijstelling bij een geneeskundig- of arbeidsgezondheidkundigsonderzoek of een second opiniononderzoek.

      Gezond (kerst) cadeau
      Dit gaat over geschenken in natura. Als de waarde van cadeaus onder de 70 euro per jaar blijven, mag u 20% eindheffing toepassen.

    • Kan ik de zorgverzekeraar en de Arbodienst betrekken bij beweegbeleid?

      Bekijk met de zorgverzekeraar en de Arbodienst of er mogelijkheden zijn om medewerkers financieel tegemoet te komen in BRAVO-activiteiten. Dit kan vanuit de zorgverzekeraar met een bedrijfszorgpakket of vanuit aanvullende voorwaarden van collectieve of individuele zorgverzekeringen. Het achterliggende idee hierbij is dat de zorgconsumptie naar verwachting afneemt. Dit is in het voordeel van de verzekeraar. Vanuit deze verwachte besparing kunnen bewegings- of gezondheidsactiviteiten aangeboden worden.

    • Wat is de relatie tussen sporten en verzuim?

      Uit TNO onderzoek naar de relatie tussen verzuim en sport, blijkt dat het verzuim van sportende werknemers beduidend lager is dan dat van niet-sportieve medewerkers. Over een periode van vier jaar verzuimen sportende werknemers gemiddeld gezien ruim 20 dagen minder dan niet-sportieve collega’s. Dit effect is het grootst bij zittend werk.

      Naast verzuim zijn er andere redenen om bewegen via het werk te stimuleren. Samen bewegen en sporten kan een positief effect hebben op de communicatie en de samenwerking in uw organisatie: medewerkers komen op een andere manier met elkaar in contact. Directie en managers die meedoen aan beweegactiviteiten, vergroten de kans op geloofwaardigheid en animo voor het beleid. Hun deelname kan ook een mogelijk (gevoelde) afstand tussen leiding en medewerkers verkleinen.

      Bewegen is ook een aansprekend en aantrekkelijk thema om mee te beginnen binnen uw organisatie: het is concreet, zichtbaar en positief (van dit leefstijlthema mag je altijd meer!). Dit geldt ook voor externen, uw klanten, relaties en toekomstige werknemers: u profileert uw organisatie als ‘sportief’ bedrijf is dat aan de vitaliteit van medewerkers werkt.

    • Hoe zit het met verzuim door sportblessures?

      Sporten geeft een risico op blessures. Gemiddeld gezien – over alle sportende werknemers heen – zijn de kosten van verzuim door blessure lager dan het positieve effect van sporten op de fitheid van werknemers.

      Uit TNO onderzoek blijkt dat sportende werknemers beduidend minder verzuimen dan niet-actieve collega’s.

      Bij blessures kunt u altijd nagaan of ziekteverlof nodig is. Een werknemer met een verstuikte enkel kan prima bureauwerk doen. Vaak is het vervoer van en naar het werk het grootste probleem. En ook dat kunt u oplossen door de betreffende werknemer met een collega mee te laten rijden of taxikosten te vergoeden.

    • Wie is verantwoordelijk voor een ongeval tijdens een beweegactiviteit?

      Zorg dat u zoveel mogelijk risico's uitsluit. Let op de veiligheid bij het organiseren van activiteiten. Laat deelnemers desnoods een formulier ondertekenen. Noodzaak is dat de instructeurs van tevoren vragen naar blessures en veiligheidtips meegeven.

    • Kan ik via bewegen ook aandacht voor andere leefstijlthema's krijgen?

      Ja, juist vanuit bewegen kan dit goed. Medewerkers die meer bewegen en sporten hebben in de regel ook meer aandacht voor goede voeding. Door zich fitter en weerbaarder te voelen, neemt ander ongezonder gedrag zoals roken of (overmatig) alcohol drinken vaak af.

      Bewegen helpt zelfs bij het stoppen met roken.

      Bewegen is een van de meest effectieve manieren om te kunnen ontspannen en op een goede manier met stress om te kunnen gaan.

      Klik voor meer informatie over de andere BRAVO-thema’s (Roken, Alcohol, Voeding en Ontspanning) in de rechterkolom op het betreffend thema.

       

    • Staat uw vraag er niet bij?

      Staat uw vraag er niet bij? Geef deze aan ons door via werk@nisb.nl.  

BRAVO-kompas

Het BRAVO-kompas biedt informatie over:
Met de muis kunt u diverse onderdelen van het kompas aanklikken.

Zoeken

Op de hoogte blijven?

Wilt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen binnen het BRAVO-project? Laat 't ons weten!